کارشناسی تکنولوژی و گروههای آموزشی متوسط

o

ارزش و هنجار -

دو مفهوم ارزش و هنجار از مفاهیم اصلی و اساسی جامعه شناسی می باشند. مطالعه و بحث در مورد ارزش و هنجار از دو جهت مهم می باشد. یکی اینکه در متون جامعه شناسی و در بین صاحب نظران علم جامعه شناسی فضای مفهومی آن کاملاً مشخص و متمایز نشده است. دوم اینکه در هر جامعه مرز بین افراد جامعه نیز مرز بین ارزش و هنجار نا مشخص و تفکیک و تمایز انها بسیار مشکل و نیاز به توجه ودقت کاملی دارد. در این گزارش برای روشن شدن بحث به تعریف مفهومی واژه ی ارزش ازدیدگاه های مختلف پرداخته می شود و در ادامه در مورد مفهوم هنجار و سپس ارتباط بین ارزش و هنجار اشاره می شود.

ارزش (Value)

گی روشه (1967)ارزش را شیوه ای از بودن یاعملی که یک شخص یا یک جمع به عنوان آرمان می شناسد و افراد یا رفتارهایی را که بدان نسبت داده می شوند مطلوب و مشخص می سازد. (زنجانی زاده – 1367 ، ص 76)

آلن بیرو ، ارزش را ، میزان توانایی یک شی ( اندیشه یا شخص ) در ارضای یک میل ، یک نیاز یک تمنای انسان می داند (ساروخانی – 1366)

اولسون (1991) ارزش ها را مجموعه ای از پنداشت های اساسی نسبت به آنچه پسندیده است می داند که تجلی عمیق ترین احساسات مشترک نسبت به جهان در جامعه هستند (چلبی ، 1375 ، ص 60)

برت رند (1958) ارزش ها را ، عقایدی در مورد این که موضوع ها یا رفتارها ، خوب ،  بد ، مطلوب و نظایر اینها هستند یا نیستند ، مطرح می کند.

با توجه به تعاریف یادشده ، در می یابیم که هر جامعه ای ، مجموعه ای از اهداف ، نگرش ها ، عقاید و اموری که مهم تر از سایر امور هستندو برای اکثریت اجتماع مطلوب تلقی می گردد را می توان جزو ارزشها محسوب کرد و چون ارزشها امور مطلوب هستند همه به دنبال تحقق آنها می باشند و برای آن احترام خاصی قائل هستند.

کار کردهای اجتماعی ارزش ها

اهمیت ارزش ها در آن است که اساس ارزیابی ما را از پدیده ها و امور اطرافمان و رفتار ما را نسبت به جامعه تنظیم می کند. این ارزشها به رفتار رمز و جهت می دهند و آنهارا هدایت می کنند. ذیلاً به برخی از کارکردههای اجتماعی ارزشها اشاره می شود:

1-    ارزش ها در جهت نیل به همبستگی عمل می کنند و وحدت و یگانگی را در جامعه بوجود می آورند.

2-    ارزش ها درهر جامعه شیوه های مطلوب تفکر و رفتار در آنرا مشخص می کند.

3-    ارزش ها باعث ایجاد نظم و هماهنگی در تعاملات اجتماعی بین افراد و جامعه می گردند.

4-    ارزش ها باعث راهنمایی مردم در انتخاب و تحقق نقش ها ی اجتماعی می باشند.

5-    ارزش ها به عنوان وسیله ای برای کنترل اجتماعی و فشار اجتماعی عمل می کند.

 

*************************

 

هنجار (Norm)

هنجار در اصطلاح دانش جامعه شناسی ، به یک الگوی رفتاری گفته می شود که روابط واکنش های اجتماعی را تنظیم می کند. اکثریت جامعه خودرا به آن پایبند می دانند و در صورتی که شخصی آن را رعایت نکند ، جامعه اورا مجازات می کند.

آلن بیرو هنجار را قانون یا اصلی می داند که باید راهبری یا هدایت یک رفتار را موجب می شود ( ساروخانی – 1366 ص 249)

بروس کوئن هنجار را الگوی رفتاری مشترک یا معیار های رفتاری می داند.(ثلاثی – 1370ص 74)

به طور کلی به رفتاری که به تدریج میان اعضای گروه و جامعه شکل می گیرد و در صورت رعایت نکردن آن ، فرد با مجازات روبرو می گردد یا باید و نیایدهایی که فرد در گروه یا جامعه ملزم به انجام آن می باشد در غیر اینصورت با مجازات روبه رو می گردد.

هنجارهای اجتماعی : رفتارهای معینی هستند که بر اساس ارزش های اجتماعی قرار دارند. ارزش های اجتماعی به تدریج بصورت هنجارهای اجتماعی در می آیندو با رعایت کردن آنها  جامعه انتظام پیدا می کند .

هنجارهای اجتماعی شیوه های رفتاری معینی است که در گروه یا جامعه متداول است و فرد در جریان زندگی خود آنرا می آموزد و به کار می بندد و نیز انتظار دارد که دیگر افراد گروه یا جامعه آنرا انجام دهند.

رابطه ارزش و هنجار و رفتار

ارزش ها زمینه شکل گیری هنجارها را ایجاد می کنند و هنجار ها جنبه عینی و دستوری ارزش ها می باشند. ارزش ها جزء باورها هستند. هنجار ها ریشه در ارزش ها دارند. هنجار ها قاعده ی رفتار هستند. رفتارها ، عمل کردن مطابق آن قاعده ها   (  هنجارها) می باشد. بنابر این بطور خلاصه بین ارزشها ، هنجارها و رفتارها رابطه زیر برقرار است.

ارزش ها Ó هنجارها  Ó رفتارها

بطور مثال عبادت (ارزش ) Ó انسان باید به عبادت خداوند بپردازد ( هنجار ) Ó فرد نماز می خواند ( رفتار)

 

جدول مقایسه ارزش ها و هنجارها

 

 

 

 

 

منابع و مآخذ:

1-    بیرو آلن 1366- فرهنگ علوم اجتماعی – باقر ساروخانی – تهران – انتشارات کیهان

2-    چلبی مسعود 1375- جامعه شناسی نظم- تهران 

3-    کوئن بروس 1370 – درآمد ی به جامعه شناسی  محسن ثلاثی – تهران ( فرهنگ معاصر)

4-    ساروخانی باقر 1370- دایره المعارف علوم اجتماعی – تهران ( انتشارات دانشگاه تهران )

5-    گی روشه 1367 – کنش اجتماعی  هما زنجانی زاده – مشهد ( انتشارات دانشگاه فردوسی پور)

6-    رفیع پور- فرامرز 1380- آناتومی جامعه تهران شرکت سهامی نشر

 

مشکلات تحصیلی دانش آموزان

والدین دانش آموزان پایه اول متوسطه با دیدن کارنامه ترم اول فرزندان خود ، نظارگر نمراتی هستند که به ندرت آنها را در کارنامه تحصیلی فرزندانشان دیده اند و همین موضوع باعث حیرت و نگرانی آنها می شود. افت تحصیلی مشکل اساسی نظام های آموزشی است که هرساله هزینه های سنگینی به بار می آورد . افت تحصیلی پایه اول دبیرستان اما حکایت دیگری داشته و نمود بیشتری نسبت به سایر پایه های تحصیلی دارد.

بسیاری از دانش آموزان نمی تواننداز عهده مواد و محتوای آموزشی مسائل برآیند یا در موعد مقرر یادگیری آنها را به پایان برسانند. تاسف انگیزتر اینکه بسیاری ا ز این افراد توانایی های لازم برای کسب موفقیت را دارند اما موفق نمی شوند. از طرفی با وجود توسعه کمی آموزش رسمی در چند دهه اخیر شاهد انتقادهایی از شرایط کیفی تعلیم و تربیت در عرصه های مختلف بوده ایم . شرایطی که موجب پدید آمدن دانش آموزان بی احساس  و انگیزه ، فارغ التحصیلان بی علم و معلمان فاقد خلاقیت شده است ، به طوری که هر چه سطح تحصیلی بالاتر می رود ، شوق آموختن در دانش آموزان کمتر می شود.

عوامل افت

افت تحصیلی ، کاهش عملکرد تحصیلی دانش اموزان از سطحی رضایت بخش به سطحی نا مطلوب است. عوامل فردی ، خانواده ، مدرسه و جامعه مهم ترین عوامل مؤثر در افت تحصیلی هستند. دکتر زهرا بازرگان ، عضو هیأت علمی دانشگاه تهران در این باره گفت: عوامل مختلفی می تواند به افت تحصیلی ، مردودی یا ترک تحصیل دانش آموزان منجر شود که برخی از این عوامل فردی ، خانوادگی و اقتصادی است و برخی دیگر ناشی از عوامل درون سازمانی یعنی عوامل مربوط به مدرسه است.

در بسیاری از مواقع عدم تطبیق اهداف آموزشی با محتوا ، روش های آموزشی و حتی مقررات مدرسه می تواند باعث افت تحصیلی و ترک مدرسه شود چون با نیازهای روانی ، اجتماعی و ذهنی دانش آموزان ممکن است ناسازگار باشد. تحقیقات نشان می دهد حدود10 درصد از موارد افت تحصیلی به علت ناتوانی ذهنی و عدم کنش فرد است ، از بین 2 دانش آموز با بهره هوشی مساوی آن کسی موفق تر خواهد شد که تلاش بیشتری کرده و پشتکار زیادتر داشته باشد.

افت تحصیلی ؛ ترک تحصیل

معاون آموزش و پرورش نظری و مهارتی در گردهمایی معاونان آموزش وپرورش نظری و مهارتی سازمانهای اموزش وپرورش از افت تحصیلی 25 درصدی دانش آموزان پایه اول متوسطه خبرداد. پرویز آژیده گفت: افت تحصیلی به معنای مردودی در این پایه نیست ، بلکه در این مقطع تحصیلی  بازماندگان از تحصیل وجود دارند که به دلایل گوناگون ترک تحصیل می کنند.

ضعف دربرنامه ریزی

معاون دفتر آموزش و پرورش نظری و پیش دانشگاهی وزارت آموزش وپرورش ، بیشترین درصد  افت تحصیلی دانش آموزان کشور را در پایه اول متوسطه دانست. به گزارش ایرنا ، وحید عاصفی در حاشیه گردهمایی معاونان آموزش وپرورش نظری و مهارتی در گرگان گفت : خیلی از مشکلات از بیرون دانش آموزان را تحت فشار و تهدید قرار میدهد و بخشی نیز از درون بدنه آموزش وپرورش که شامل نقاط ضعف موجود در برنامه ریزی و اجراست ، به معضل افت تحصیلی دامن می زند.

ورود دانش آموزان به مرحله جدید زندگی ، رسیدن به سن بلوغ ، تغییر محیط فیزیکی مدارس راهنمایی و دبیرستان و عوامل متعدد همه خود را در پایه اول نشان می دهند.

به اعتقاد کارشناسان ، اگر افت تحصیلی در پایه اول به نوعی کنترل شود و کاهش یابد ، تأثیر آن در پایه های بعدی نمود بیشتری خواهد داشت. یک مشاور تحصیلی در این باره گفت : اغلب دانش آموزانی که به ما مراجعه می کنند، دانش آموزان سال اول متوسطه هستند و اگر به مشکل افت تحصیلی انها توجه نشود ،مشکلات دیگری به وجود می آید. رضا محرابی افزود : مسائلی مانند نظام آموزشی ، کیفیت و محتوای کتب درسی ، تجهیزات آموزشی ، کیفیت و تراکم فضای آموزشی و نحوه رفتار معلمان ، مربیان ، خانواده و جامعه در افت تحصیلی تأثیر بسزایی دارند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

 

تأ مل کن :

• در عرصه خانواده اگر بزرگان کوچک شوند ، کودگان هرگز بزرگ نمی شوند
• همه هنر تبلیغات نظام سلطه ، درآوردن عقل مردم به چشم آنها است.
• در عرصه اندیشه ها ،حرف نو مقدمه موج تازه است.
• سخن ،آوردگاه شخصیت انسان ها است.
• قدرتمند کسی است که موانع بزرگ را با اهرم های کوچک جابجا کند.
• دنیا به کام کسی است که خود را از کام دنیا باز گرفته است.
• گاهی رساترین فریاد ،زیباترین سکوت است.
• انعطاف مثبت ،انسان را از شکست در حوادث نجات می دهد.
• درد دانا اینست که نمی تواند به اندازه ای که مصلحت  است بفهمد
• انسان مسجود فرشتگان است اگرپایین تر از حیوانات نباشد.
•  نادان بیش از هرکس مظلوم ظلم خویش است.
• معلولین فکری اگر میدان دار شوند نارضایتی ها شکوفا می شود.
• بدبخت حریص در مادیات و قانع در معنویات است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

 « توسل حضرت نوح (ع) به اهل بیت پیامبر (ص) بر طبق کشف باستانشناسان خارجی ،در سال 1951 میلادی عده ای از باستاشناسان  ضمن حفاریهایی در ناحیه کوهستانی  منطقه سوفیت به قطعاتی از چوب برخوردند که پوسیده و متلاشی شده بود در ادامه تحقیقات متوجه شدند این تخته پاره ها متعلق به کشتی حضرت نوح (ع) است. در بین این چوبها قطعه چوبی به شکل مستطیل پیدا شد که بر خلاف سایر قطعات سالم مانده بود و خطوطی بر روی آن چشم می خورد. یکی از دانشمندان معرف انگلستان به نام « ایف ماکس » استاد زبان دانشگاه منچستر کلمات روی تخته را چنین ترجمه کرد:

(( ای خدا من – یاور من – به برکت این نقوش مقدس محمد – علی – حسن – حسین – فاطمه  که بزرگترین و گرامی ترین خلقند و دنیا به خاطر آنها بپا شده است مرا بنام ایشان کمک فرما تو می توانی به راه راست هدایت کنی))

آنچه مایه تعجب دانشمندان گردید این بود که چگونه این تخته بر خلاف سایر قطعات کشتی تغییر نکرده و سالم مانده است . این لوح چوبی در موزه آثار قدیمی مسکو نگهداری می شود.

(( برگرفته از کتاب کشتی گمشده نوح – نوشته چارلز بریتنر- 1371))

 

 

باسمه تعالی

نقش وکاربرد  IT  در فرایند یاددهی – یادگیری

 

یکی از مهم ترین موضوعاتی که امروزه دست اندرکاران تعلیم و تربیت را به خود مشغول کرده است ،           نحوه ی مواجه شدن آموزش وپرورش با فرصت ها و تهدیدهای حاصل از گسترش و توسعه فن آوری اطلاعات و ارتباطات (IT ) و برنامه ریزی دقیق و اصولی برای بهره برداری و استفاده از آن است. ظهور و پیدایش جامعه اطلاعاتی ، بسیاری از فرضیه ها ی ما را در زمینه ی آموزش با پرسش های اساسی روبرو ساخته است . ورود فن آوری های جدید ارتباطات و اطلاعات به کلاس های درس تحولی عظیمی را در نقش معلم و فرایند یاددهی – یادگیری ایجاد می نماید که ذیلاً به برخی از این موارد اشاره می نمائیم :

- کاربردهای جدید فناوری ارتباطات و اطلاعات چون پست الکترونیکی – اینترنت و شبکه ی جهانی و ویدئو کنفرانس ، امکانات ارتباطی گوناگونی را برای مدارس فراهم آورده است . در کلاسی که دانش آموزان به اینترنت دسترسی دارند ارتباط با خارج از محیط و فرهنگ مدرسه می تواند امکان درک فراتر از محیط اطراف و فرهنگ را فراهم نماید.

- فناوری های جدید ارتباطات و اطلاعات ، دنیایی را که در آن زندگی می کنیم و روش یادگیری چگونه زیستن را تغییر داده اند. IT منبعی برای تولید دانش ، بستری برای انتقال محتوا و ابزاری برای تعامل و مباحثاث یاددهی – یادگیری می باشد.

IT-  از طریق درگیر کردن دانش اموزان در کار جمعی مشترک ، یک کلاس درس را به محیطی جامع با دایره شمول وسیع تر تبدیل می کند. ظرفیت و قابلیت IT به گونه ایست که برای هر دانش آموز ، با هر میزان توانایی مورد استفاده قرار می گیرد.

IT- مجموعه ای از ابزار را برای دانش آموزان فراهم می سازد تا پس از تسلط بر نکات فنی – تکالیف و فعالیتهای آموزشی را به شکلی جالب تر و لذت بخش تر ارائه نمایند.

استفاده از IT محیطی با قابلیت آموزشی ویژه در کلاس درس ایجاد می کند که بطور مسلم در ظهور ظرفیت های پنهان دانش آموزان اثر گذار خواهد بود.

IT- در برانگیختن تعامل و کاهش انفعال دانش آموزان نقش مهمی را ایفا نموده و با وجود امکانات بسیاری که در اختیار یادگیرنده قرار می دهد یادگیری اورا غنی تر می سازد.

بدیهی است معلمان برای دستیابی به اهداف IT در مدارس باید رویکرد جدید یاددهی – یادگیری را در پیش گیرند و تغییرات چهارگانه ی زیر را پذیرا باشند:

1-   تغییر نقش معلم به عنوان یک تسهیل کننده ، مدیر و پشتیبان یادگیری

2-   تغییر نوع ارتباط با دانش اموزان

3-   تغییر محتوا و فرصت های آموزشی

4-   تغییر کانون تمرکز کنترل از معلم به فراگیر

بنابراین می توان کفت اگر چه IT ابزاری بسیار ارزشمند است ولی استفاده ی مؤثر از آن – مستلزم برخورداری از مجموعه ای از مهارت هاست . کاربرد مؤثر IT از نگرش ها و رویکردها ی  یاددهی - یادگیری جدانیست. در این فرایند معلم باید رویکرد ی را در پیش گیرد که یادگیری را پشتیبانی و تسهیل کند و محیطی مناسب و جذاب را برای هدایت دانش آموزان فراهم سازد.

سرعت و عملکرد IT معلمان را قادر می سازد تا برای یادگیری بهتر دانش آموزان مختلف درس را نمایش دهند. به کارگیری IT نه تنها معلم را یاری می دهد که از راهبردهای گوناگون در امر آموزش استفاده کند بلکه امکان پاسخگویی به نیاز ها و تفاوتهای فردی یادگیرنده رافراهم می سازد.

در مجموع کاربردها و فواید استفاده از IT را می توان به شرح ذیل فهرست نمود:

1- امکان دسترسی آسان ، انتخاب و تفسیر اطلاعات 2- مرور ، بازبینی و اصلاح بهبود کیفیت کار               3- برقراری ارتباط با دانش آموزان و ارائه ی  اطلاعات 4- تقویت اعتماد به نفس ، تقویت روحیه خود اتکایی 5- جذابیت و برخورداری از تنوع در ارائه ی مطالب 6- آزادی عمل در باره ی زمینه های مطالعه 7- ایجاد فضای غیر رسمی در آموزش 8- به کارگیری دانش تولید شده در موفقیت واقعی 9- توانایی برقراری ارتباط با مؤسسات داخلی و بین المللی 10- استفاده از جذابیت های فن آوری برای ایجاد انگیزه  11- امکان          ارائه ی پرسش های باز پاسخ 12- تقویت مشارکت و کار گروهی 13- دستیابی به یادگیری فعال             14- تنظیم سرعت پیشرفت دانش آموزان توسط خود وی 15- آزادی عمل دانش آموزدر انتخاب موضوع تحقیقات  16-  آزادی عمل دانش آموز در یادداشت برداری و پاسخ دادن به پرسشها 17- تقویت توانایی دانش آموز در جمع آوری و پردازش اطلاعات 18-  تقویت توانایی دانش آموز در نوشتن گزارش ها          19- اجرای آزمایش بدون نیاز به فضای آزمایشگاهی و جلوگیری از خطرات بالقوه 20- تقویت توانایی حل مسئله در دانش آموزو کار با داده ها و تفسیر آنها

 

                    

                                  

 

                              گروه علوم اجتماعی متوسطه مدیریت آموزش وپرورش گلپایگان – مرتضی شاهرضایی

 

 

 

 

باسمه تعالی

 

 

" اشتباهاتی که افراد موفق مرتکب نمی شوند"

بسیاری از مردم این تفکر را دارند که به افراد موفقی مبدل شوند اما هیچ وقت چنین اتفاقی نمی افتد کارشناسان اعتقاد دارند افراد ناموفق معمولاً دچار این عادات هستند:

-     افکار واهی : آنها مرتب خود را در زندگی فریب می دهند. با خودشان صداقت ندارند این افراد نمی دانند جایگاهشان در زندگی کجاست و چه اهدافی را دنبال می کنند.

-     مفید نبودن : افرادی هستند که هیچ وقت وقت نتوانسته اند مهارت مفیدی بیاموزند. آنها این نتیجه منطقی را در نمی یابند  که باید کاری انجام دهند تا ارزش ها را بیافزایند.

-     رفتار ناخوشایند : افراد ناموفق همیشه بی ادب هستند آنها معمولاً به وعده هایشان عمل نمی کنند ، از دیگران بدلیل زحماتشان تشکر نمی کنند و از بی احترامی ها و اشتباهات خود معذرت خواهی نمی کنند.

-     نگرش منفی : افرادناموفق اغلب نگرش تلخ و بد بینانه دارند . آنها با یأس و نا امیدی خود در اطرافیان تأثیر می گذارند . این افراد دائماً در حال شکایت از مردم و جامعه هستند.

-     جر وبحث های بیهوده : این افراد معمولاً تمایل به مشاجره با دیگران دارند شاید فکر می کنند با این کار مردم را تخت تأ ثیر قرار می دهند.

-     نشاختن اولویت ها : افراد  ناموفق نمی توانند اولویت ها یشان را مشخص کنند واقعیت این است که آنها هرگز وقت کافی برای انجام همه کارها ندارند حتی کارهایی که کاملاً مهم است . انها نمی آموزند که باید کارهارا بر حسب اولویت طبقه بندی کنند. و نمی دانند انجام کارهای کم اهمیت فداکاری نیست.

-          اما « به خاط داشته باشید افراد موفق می دانند که می توانند تغییر کنند»